Değerlendirme ve testler
Doğru tedavinin ilk adımı, kapsamlı bir değerlendirmedir
Dikkat, gelişim ve davranış alanındaki güçlükler; klinik görüşme, standart ölçekler ve yapılandırılmış gözlem araçlarıyla bütüncül biçimde ele alınır.
Çocukluk çağı kaygı bozuklukları
Kaygının çocuğun yaşamını yönetmesine izin vermeden
Ayrılık kaygısı, yaygın kaygı, fobiler ve seçici konuşmazlık; kanıta dayalı terapi yöntemleri ve aile katılımıyla etkili biçimde tedavi edilebilir.
Aile ile birlikte tedavi
Çocuğun iyileşmesinde ailenin rolü belirleyicidir
Aile temelli tedaviler ve ebeveyn danışmanlığı, evdeki iletişimi ve günlük düzeni çocuğun gelişimini destekleyecek biçimde yeniden yapılandırmayı amaçlar.
Ankara çocuk psikiyatristi muayenehanesinin hizmet anlayışı
Çocuk ve ergen psikiyatrisi; bebeklikten ergenliğin sonuna kadar uzanan dönemde ortaya çıkan ruhsal, davranışsal ve gelişimsel güçlüklerin tanı ve tedavisiyle ilgilenen bir tıp uzmanlık dalıdır. Bu dönemde beyin, dil, duygular ve sosyal ilişkiler hızlı bir değişim içindedir; bu nedenle değerlendirme, çocuğun yaşının gelişimsel beklentileri göz önünde bulundurularak yapılır.
Muayenehanede değerlendirme süreci, ailenin ve çocuğun ayrıntılı öyküsünün alınmasıyla başlar. Gelişim basamakları, okul ve kreş yaşamı, aile içi düzen, uyku ve beslenme alışkanlıkları ile varsa önceki tedaviler kayıt altına alınır. Çocukla yaşına uygun yöntemlerle, oyun, çizim ve görüşme aracılığıyla çalışılır. Gerekli durumlarda standart ölçekler, gelişim ve dikkat testleri ile yapılandırılmış gözlem araçları değerlendirmeye eklenir.
Ankara çocuk psikiyatri uzmanı tarafından yürütülen tedavi planı; bulguların aileyle paylaşılmasının ardından ortak kararla oluşturulur. Plan, kanıta dayalı psikoterapileri, aile çalışmalarını, okul ile iş birliğini ve gerektiğinde ilaç tedavisini kapsayabilir. Tedavi sürecinin her aşamasında gelişmeler düzenli olarak izlenir ve plan çocuğun ihtiyaçlarına göre güncellenir.
Okul öncesi dönemden ergenliğe kadar geniş bir yaş aralığında hizmet verilmekte; otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği gibi nörogelişimsel durumların değerlendirilmesine ayrıca önem verilmektedir.
Hizmetlerimiz
Değerlendirme, tanı ve tedavi alanları
Hizmetler, değerlendirme süreçlerinin önemine uygun olarak psikolojik ve psikiyatrik testlerden başlayarak üç grup hâlinde düzenlenmiştir.
Psikolojik ve Psikiyatrik Testler
- Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon ÖlçeğiYale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği, obsesif kompulsif bozukluğun şiddetini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, klinisyen tarafından uygulanan yarı yapılandırılmış bir görüşme ölçeğidir. Çocuk ve ergenler için uyarlanmış biçimi CY-BOCS olarak bilinir.
- ADOS-2ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule, ikinci baskı), otizm spektrum bozukluğunun değerlendirilmesinde kullanılan, standart etkinlikler aracılığıyla sosyal iletişim ve davranış örüntülerini gözlemleyen yarı yapılandırılmış bir değerlendirme aracıdır.
- MOXO Dikkat TestiMOXO D-CPT, dikkat ve dürtü kontrolünü görsel ve işitsel çeldiriciler eşliğinde ölçen, bilgisayar tabanlı bir sürekli performans testidir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun değerlendirilmesinde klinik görüşmeyi tamamlayan nesnel bir ölçüm sağlar.
Tanı ve Tedaviler
- Anksiyete BozukluklarıAnksiyete bozuklukları, yaşın gelişimsel beklentilerini aşan, süreklilik gösteren ve günlük işlevselliği bozan korku ve kaygı ile karakterize ruhsal bozukluklardır. Çocukluk ve ergenlik döneminde en sık görülen ruhsal bozukluklar arasında yer alır.
- Depresyon TedavisiDepresyon; süregen çökkün ya da sinirli duygu durumu, ilgi ve zevk kaybı ile düşünce, uyku, iştah ve enerji alanlarında değişikliklerle karakterize bir duygu durum bozukluğudur. Çocukluk ve ergenlik döneminde de görülür ve tedaviye yanıt verir.
- Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite BozukluğuDikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), yaşa uygun olmayan düzeyde dikkatsizlik, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ile karakterize, çocukluk döneminde başlayan nörogelişimsel bir bozukluktur.
- Nörogelişimsel BozukluklarNörogelişimsel bozukluklar, gelişim döneminde başlayan ve kişisel, sosyal, akademik ya da mesleki işlevsellikte güçlüklere yol açan, beyin gelişimindeki farklılıklarla ilişkili bir bozukluklar grubudur.
- Obsesif Kompulsif BozuklukObsesif kompulsif bozukluk; istenmeyen, yineleyici ve sıkıntı veren düşünce, imge ya da dürtüler (obsesyonlar) ile bunların yarattığı kaygıyı azaltmak için yapılan yineleyici davranış ya da zihinsel eylemlerle (kompulsiyonlar) karakterize bir bozukluktur.
- OtizmOtizm, sosyal iletişim ve etkileşimde farklılıklar ile sınırlı, yineleyici davranış ve ilgilerle tanımlanan, erken çocukluk döneminde ortaya çıkan nörogelişimsel bir durumdur. Erken fark edilmesi ve erken müdahale, gelişimsel kazanımları belirgin biçimde artırır.
- Otizm Spektrum BozukluğuOtizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal iletişim ve etkileşimde süreğen güçlükler ile sınırlı, yineleyici davranış, ilgi ve etkinlik örüntülerinin erken gelişim döneminden itibaren birlikte bulunduğu nörogelişimsel bir bozukluktur.
- Sosyal Anksiyete BozukluğuSosyal anksiyete bozukluğu, başkaları tarafından değerlendirilme olasılığı bulunan sosyal durumlarda belirgin ve süreğen korku ile bu durumlardan kaçınma ile karakterize bir anksiyete bozukluğudur. Çoğunlukla ergenlik döneminde başlar.
- Tik BozukluklarıTikler; ani, hızlı, yineleyici ve ritmik olmayan motor hareketler ya da seslerdir. Tik bozuklukları çocukluk döneminde başlayan nörogelişimsel durumlar olup çoğunlukla ergenlik sonuna doğru hafifleme eğilimi gösterir.
- Travma Sonrası Stres BozukluğuTravma sonrası stres bozukluğu, yaşamı tehdit eden ya da ağır yaralanma veya cinsel şiddet içeren bir olaya maruz kaldıktan sonra gelişen; yeniden yaşama, kaçınma, düşünce ve duygu durumunda olumsuz değişiklikler ve aşırı uyarılmışlık belirtileriyle karakterize bir bozukluktur.
Terapiler
- Aile Temelli TedavilerAile temelli tedaviler, çocuğun ya da ergenin yaşadığı ruhsal güçlüğü aile sistemi içinde ele alan ve aileyi tedavi sürecinin etkin bir ortağı olarak konumlandıran psikoterapi yaklaşımlarının genel adıdır.
- Bilişsel Davranışçı TerapiBilişsel davranışçı terapi (BDT), düşünceler, duygular, bedensel duyumlar ve davranışlar arasındaki ilişkiye odaklanan, yapılandırılmış, hedef odaklı ve süresi sınırlı bir psikoterapi yöntemidir. Çocuk ve ergenlerde pek çok ruhsal bozuklukta etkinliği en iyi gösterilmiş psikoterapidir.
- EMDREMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), travmatik ve rahatsız edici yaşantı anılarının iki yönlü duyusal uyarım eşliğinde yeniden işlenmesine dayanan, yapılandırılmış bir psikoterapi yöntemidir.
- Ebeveyn DanışmanlığıEbeveyn danışmanlığı, çocuğun gelişimine, davranışlarına ve ruhsal güçlüklerine ilişkin olarak ebeveynlerle yürütülen, bilgi ve beceri kazandırmaya odaklı yapılandırılmış görüşmeler bütünüdür.
- Kabul ve Kararlılık TerapisiKabul ve kararlılık terapisi (ACT), psikolojik esnekliği artırmayı amaçlayan, kabul ve farkındalık süreçleri ile değerler doğrultusunda kararlı eylem süreçlerini birleştiren bir bilişsel davranışçı terapi yaklaşımıdır.
- İlaç TedavisiÇocuk ve ergen psikiyatrisinde ilaç tedavisi; doğru tanıya dayanan, kanıta dayalı, düşük dozla başlanan, yakından izlenen ve çoğunlukla psikososyal müdahalelerle birlikte uygulanan bir tedavi bileşenidir.
Çalışma ilkeleri
Klinik yaklaşımımızın dayanakları
- 1
Kapsamlı değerlendirme
Tanı süreci tek bir görüşmeye ya da tek bir teste dayanmaz; birden fazla bilgi kaynağı bir araya getirilir.
- 2
Kanıta dayalı uygulama
Tedavi seçenekleri, etkinliği bilimsel araştırmalarla gösterilmiş yöntemler arasından belirlenir.
- 3
Aile ile iş birliği
Anne ve babalar değerlendirme ve tedavi sürecinin etkin ortakları olarak sürece katılır.
- 4
Gizlilik ve etik
Çocuğa ve aileye ait bilgiler yalnızca aile onayıyla ve gerekli olduğu ölçüde paylaşılır.
Yayınlar
Ailelere yönelik bilgilendirme yazıları
Çocuklarda anksiyete bozukluğu: endişe ne zaman hastalığa dönüşür?
Kaygı çocukluğun doğal bir parçasıdır. Bu yazıda olağan endişeyi anksiyete bozukluğundan ayıran ölçütler, ailelerin dikkat etmesi gereken işaretler ve uzman desteğinin hangi noktada gerekli hâle geldiği ele alınmaktadır.
Yazıyı okuyunSeçici konuşmazlık (selektif mutizm)
Seçici konuşmazlık, evde ve tanıdık kişilerle rahatça konuşabilen bir çocuğun okul gibi belirli ortamlarda sürekli olarak konuşamamasıdır. Bir inatlaşma ya da kasıtlı bir tutum değil, kaygıyla ilişkili bir durumdur ve erken müdahaleyle iyi sonuç verir.
Çocuklarda kekemelik ve kaygı ilişkisi
Kekemelik kaygıdan kaynaklanmaz; ancak kekemelik yaşayan çocuklarda zamanla konuşmaya ilişkin kaygı ve sosyal kaçınma gelişebilir. Bu yazıda iki durum arasındaki karşılıklı ilişki ve ailelerin yapabilecekleri ele alınmaktadır.
Üstün yetenekli çocukların duygusal ihtiyaçları
Üstün yetenek çoğu zaman yalnızca akademik başarıyla ilişkilendirilir. Oysa bu çocukların duygusal ve sosyal gelişimleri de kendine özgü ihtiyaçlar barındırır ve bu ihtiyaçlar göz ardı edildiğinde çeşitli güçlükler ortaya çıkabilir.
Kronik hastalığı olan çocuklarda ruh sağlığı
Kronik bir hastalıkla yaşamak, çocuğun yalnızca bedensel değil ruhsal sağlığını da etkiler. Hastalığa uyum sürecinin desteklenmesi ve ruhsal güçlüklerin erken tanınması, hem yaşam kalitesini hem de tedavi başarısını artırır.
Özgül öğrenme bozukluğu: okuma, yazma ve matematik güçlükleri
Özgül öğrenme bozukluğu, zihinsel kapasite ve eğitim olanakları yeterli olduğu hâlde okuma, yazma ya da matematik becerilerinin edinilmesinde süreğen güçlük yaşanmasıdır. Erken tanı ve uygun eğitimsel destek, çocuğun akademik ve duygusal gelişimini korur.
Okul öncesi dönemde duygusal gelişim
Üç ile altı yaş arası, çocuğun duygularını tanımayı, adlandırmayı ve düzenlemeyi öğrendiği kritik bir dönemdir. Bu dönemde kazanılan duygusal beceriler, okul yaşamı ve sosyal ilişkiler için sağlam bir temel oluşturur.
Sık sorulan sorular
Çocuk psikiyatristi hangi durumlarda başvurulan uzmandır?
Dikkat ve hareketlilik sorunları, kaygı ve korkular, mutsuzluk, öfke patlamaları, takıntılı davranışlar, tikler, konuşma ve sosyal iletişimle ilgili gecikmeler, uyku sorunları ve travmatik yaşantılar sonrasında ortaya çıkan güçlükler, çocuk psikiyatristine başvuru nedenleri arasında yer alır.
Çocuk psikiyatristi ile çocuk psikoloğu arasındaki fark nedir?
Çocuk psikiyatristi, tıp eğitiminin ardından çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları alanında uzmanlık eğitimi almış hekimdir; tanı koyar, gerektiğinde tetkik ister ve ilaç tedavisi düzenleyebilir. Psikologlar ise psikolojik değerlendirme ve psikoterapi alanında çalışır. İki meslek grubu sıklıkla birlikte çalışır.
İlk değerlendirme ne kadar sürer?
İlk değerlendirme, ailenin öyküsünün alınması ve çocukla tanışma için yeterli zaman ayrılacak biçimde planlanır. Bazı durumlarda değerlendirme birden fazla görüşmeye yayılır; testler ayrı bir randevuda uygulanabilir.
Değerlendirme sonuçları okulla paylaşılır mı?
Değerlendirme sonuçları yalnızca ailenin onayıyla ve gerekli olduğu ölçüde okulla paylaşılır. Okul için hazırlanan bilgilendirme yazıları, çoğu zaman çocuğa sınıfta nasıl destek olunabileceğine odaklanır.
Her tanıda ilaç tedavisi gerekir mi?
Hayır. Pek çok durumda ilk tercih psikoterapi, aile çalışmaları ve çevresel düzenlemelerdir. İlaç tedavisi; tanıya, belirtilerin şiddetine ve diğer yöntemlere verilen yanıta göre değerlendirilir.
Değerlendirme için randevu planlayın
Randevu düzeni ve ilk görüşmeye hazırlık hakkında bilgi için iletişim sayfasına başvurabilirsiniz.